Strona główna » Co przechowuje się w magazynach
AptekaBlisko.com

Co przechowuje się w magazynach – kompleksowy przewodnik

Magazyny odgrywają istotną rolę we współczesnej logistyce i handlu, umożliwiając przechowywanie i składowanie różnego rodzaju towarów na bezpiecznej przestrzeni. Z magazynów korzystają zarówno wielkie przedsiębiorstwa przemysłowe, jak i małe firmy czy osoby prywatne. W magazynach przechowuje się na co dzień dosłownie wszystko – od żywności i ubrań, przez meble i elektronikę, aż po materiały budowlane, maszyny czy surowce przemysłowe. Ten kompleksowy przewodnik omawia, co konkretnie przechowuje się w magazynach różnych typów oraz jakie warunki są potrzebne do bezpiecznego składowania poszczególnych kategorii przedmiotów.

Już od czasów starożytnych ludzie budowali spichlerze i składnice, aby magazynować nadwyżki plonów czy towarów. Wraz z rozwojem cywilizacji magazyny przybierały różne formy – od piwnic i spichrzy w średniowiecznych miastach, po ogromne XIX-wieczne składy towarowe w portach morskich. Dzisiaj magazynowanie to zaawansowana dziedzina: nowoczesne hale wyposażone są w regały wysokiego składowania, systemy informatyczne i automatykę, co pozwala efektywnie zarządzać milionami sztuk produktów.

Mimo postępu technologicznego podstawowa idea pozostała bez zmian – magazyn ma zapewnić bezpieczne miejsce dla dóbr do momentu, gdy będą potrzebne. Może to trwać kilka dni w przypadku szybko rotujących produktów spożywczych, albo wiele lat w przypadku dokumentów archiwalnych czy rezerw strategicznych. Poniżej przedstawiamy różne rodzaje magazynów oraz przykłady tego, co się w nich przechowuje.

Co można przechowywać w magazynie otwartym?

Magazyny otwarte to przestrzenie składowe na świeżym powietrzu, niewyposażone w ściany ani zadaszenie. Tego typu magazynem bywa utwardzony plac składowy – np. plac betonowy lub asfaltowy otoczony ogrodzeniem. Zaletą magazynów otwartych jest niski koszt utworzenia i utrzymania, jednak ich funkcjonalność jest ograniczona przez wpływ warunków atmosferycznych. Nie każda rzecz nadaje się do przechowywania pod chmurką. Jakie towary można bezpiecznie składować w magazynach otwartych?

Przede wszystkim w magazynach otwartych przechowuje się materiały o dużej odporności na czynniki pogodowe – takie, którym nie zaszkodzi deszcz, śnieg, mróz czy słońce. Nic dziwnego, że taki plac magazynowy często spotkamy obok zakładów produkcyjnych materiałów budowlanych czy dużych składów surowców. Przykładowo, typowa hurtownia budowlana dysponuje rozległym placem, na którym pod gołym niebem piętrzą się palety cegieł, stosy drewna konstrukcyjnego, rury, płyty betonowe i inne ciężkie materiały odporne na pogodę. Na otwartej przestrzeni składuje się między innymi:

  • Materiały budowlane o wysokiej trwałości, np. kostka brukowa, cegły, pustaki, betonowe prefabrykaty
  • Wyroby mineralne i ceramiczne, które nie ulegają łatwo zniszczeniu na słońcu czy mrozie
  • Elementy wykonane ze stali i metali zabezpieczone przed korozją (np. szyny, pręty hutnicze, blachy w zwojach)
  • Wielkogabarytowe elementy z tworzyw sztucznych lub szkła przeznaczone do dalszej obróbki
  • Surowce w rolnictwie i leśnictwie, takie jak drewno składowane na placach (np. bale drewna przykryte plandekami) czy stosy słomy
  • Złom metalowy na terenie składów złomu, gdzie ekspozycja na warunki atmosferyczne nie stanowi dużego problemu
  • Pojazdy i maszyny odporne na warunki zewnętrzne – np. składy maszyn rolniczych, placowe komisy samochodowe lub parkingi dla ciężkiego sprzętu

Magazyn otwarty znakomicie sprawdza się wszędzie tam, gdzie przechowywane przedmioty są niewrażliwe na pogodę. Trzeba jednak pamiętać, że zarówno same towary, jak i infrastruktura magazynowa (np. metalowe regały ustawione pod gołym niebem) będą narażone na deszcz, śnieg, promieniowanie UV oraz zmienne temperatury. Dlatego w magazynach otwartych stosuje się czasem dodatkowe zabezpieczenia, takie jak pokrywanie towaru plandekami, malowanie konstrukcji farbą antykorozyjną czy częstsza konserwacja sprzętu przeładunkowego. Mimo tych ograniczeń, magazyny otwarte są niezastąpione tam, gdzie liczy się ekonomia składowania i gdzie przechowywany asortyment znosi trudne warunki zewnętrzne.

Co można przechowywać w magazynie półotwartym?

Magazyny półotwarte stanowią kompromis między placem otwartym a halą zamkniętą. Są to obiekty częściowo zabudowane – najczęściej mają dach i dwie lub trzy ściany, a przynajmniej jedna ściana jest otwarta dla swobodnej cyrkulacji powietrza. Tego typu wiaty magazynowe chronią towary przed opadami atmosferycznymi (deszczem, śniegiem) i bezpośrednim nasłonecznieniem, ale wciąż zapewniają dostęp świeżego powietrza i nie izolują całkowicie od temperatur zewnętrznych. Magazyn półotwarty zwykle nie wymaga trwałych fundamentów, co obniża koszty budowy, a jednocześnie umożliwia łatwą rozbudowę lub przeniesienie konstrukcji w inne miejsce.

W magazynach półotwartych składuje się najczęściej towary odporne na wahania temperatury i potrzebujące przewiewu, ale które nie powinny być narażone na bezpośredni kontakt z deszczem czy śniegiem. Często są to materiały budowlane oraz surowce, które lepiej przechowywać pod dachem niż pod gołym niebem. Przykładowe produkty i materiały, które przechowuje się w magazynach półotwartych, to:

  • Materiały dla budownictwa w workach lub luzem, które źle znoszą zamoczenie, np. worki z cementem, wapnem, gipsem, a także zaprawy, piasek czy żwir (składowane pod dachem pozostają suche)
  • Elementy drewniane i metalowe o dużej długości, np. deski z tartaku, belki konstrukcyjne, profile stalowe – potrzebują przewiewu, aby nie zbierała się na nich wilgoć, ale warto ochronić je przed opadami
  • Prefabrykaty i półprodukty przemysłowe przechowywane przejściowo przy placach budowy lub zakładach (magazyn półotwarty bywa wykorzystywany jako tymczasowy skład na placu budowy do przechowania maszyn, narzędzi czy zapasów materiałów)
  • Maszyny i pojazdy przemysłowe, które nie mieszczą się w hali lub muszą być łatwo dostępne – pod wiatą można trzymać np. koparki, ciągniki czy wózki widłowe, osłaniając je jednocześnie przed opadami

Magazyny półotwarte są popularne w branży budowlanej i produkcyjnej jako uzupełnienie hal. Ich przewagą jest niski koszt (w porównaniu z pełnowymiarowymi magazynami zamkniętymi) oraz możliwość swobodnego używania wewnątrz sprzętu spalinowego na terenie magazynu (dzięki stałemu dopływowi powietrza). Niemal na każdej dużej budowie spotkać można prowizoryczną wiatę lub namiot magazynowy, pod którym składuje się np. palety z cementem czy zaprawą – takie tymczasowe magazyny półotwarte chronią materiały przed deszczem, a jednocześnie zapewniają do nich łatwy dostęp podczas pracy. Trzeba jednak pamiętać, że nie każdy towar nadaje się do takiego składowania. Produkty wrażliwe na częste zmiany temperatury, duże wahania wilgotności czy obecność kurzu nadal wymagają magazynów zamkniętych. Żywność oraz większość chemikaliów również nie powinna być przechowywana w magazynach półotwartych, ponieważ potrzebują bardziej kontrolowanych warunków. Wiele przedsiębiorstw wykorzystuje wiaty półotwarte jako niedrogie, tymczasowe magazyny buforowe przy placach budowy czy inwestycjach – gdy jednak towar wymaga większej ochrony, sięga się już po magazyny zamknięte.

Co można przechowywać w magazynie zamkniętym?

Magazyny zamknięte to tradycyjne hale magazynowe, czyli obiekty w pełni zabudowane – mają cztery ściany i dach, często są też wyposażone w izolację oraz systemy kontroli klimatu. Wewnątrz magazynu zamkniętego panują warunki chroniące towary przed wpływem pogody zewnętrznej: jest sucho, brak bezpośredniego działania deszczu czy promieni UV, a temperatura bywa utrzymywana w zadanych granicach. Dzięki temu w magazynach zamkniętych można bezpiecznie przechowywać wszelkie przedmioty wrażliwe na wilgoć, zmiany temperatur czy zanieczyszczenia.

W praktyce to właśnie magazyny zamknięte stanowią najpopularniejszy typ – to w nich składuje się większość produktów spotykanych potem w sklepach czy używanych w produkcji przemysłowej. Przeciętna hala w centrum logistycznym pod dużym miastem ma powierzchnię liczoną w dziesiątkach tysięcy metrów kwadratowych (wielkości kilku boisk piłkarskich) i mieści dziesiątki tysięcy palet towarów. Zakres asortymentu, jaki można przechowywać w hali magazynowej, jest ogromny. Przykładowe przedmioty i towary przechowywane w magazynach zamkniętych to między innymi:

  • Żywność i napoje (w odpowiednich warunkach temperaturowych lub zwykłych, w zależności od trwałości – magazyny spożywcze zwykle są zamknięte, czasem z kontrolą temperatury)
  • Leki i wyroby farmaceutyczne, wymagające zachowania czystości i stabilnej temperatury
  • Elektronika użytkowa: komputery, telewizory, sprzęt RTV/AGD, urządzenia elektryczne – podatne na wilgoć i kurz, dlatego przechowywane wyłącznie w suchych halach
  • Meble oraz wyroby z drewna i skóry – aby zapobiec ich paczeniu, pękaniu czy pleśnieniu, powinny być magazynowane w pomieszczeniach o kontrolowanej wilgotności
  • Ważne dokumenty i archiwa (akta, umowy, dokumentacja firmowa) – w zamkniętych archiwach lub magazynach dokumentów są zabezpieczone przed zniszczeniem i dostępem osób niepowołanych
  • Dzieła sztuki i przedmioty kolekcjonerskie o wysokiej wartości (obrazy, rzeźby, antyki, monety, znaczki itp.) – przechowywane w magazynach zamkniętych z kontrolą klimatu i zabezpieczeniami przed kradzieżą
  • Różnorodne dobra konsumpcyjne przeznaczone do sprzedaży: od odzieży, przez kosmetyki, zabawki, po artykuły gospodarstwa domowego – wszystkie te produkty oczekują na dystrybucję właśnie w zamkniętych centrach logistycznych i magazynach dystrybucyjnych
  • Surowce i komponenty przemysłowe, które muszą pozostać suche i czyste przed użyciem (np. ziarna kakao w fabryce czekolady, części elektroniczne w montowni sprzętu, tkaniny w szwalni) – zamknięty magazyn chroni je przed zawilgoceniem i zabrudzeniem

Lista możliwych towarów jest niemal nieskończona – magazyn zamknięty nadaje się do składowania większości typów produktów, o ile ich rozmiary fizycznie mieszczą się w obiekcie oraz nie wymagają one specjalnych warunków (jak bardzo niska temperatura czy szczególne środki ostrożności, o czym więcej powiemy w dalszej części). W odróżnieniu od magazynów otwartych, hale zamknięte zapewniają również wyższy poziom bezpieczeństwa: dostęp do nich jest kontrolowany, łatwo zainstalować systemy alarmowe i monitoring, co jest ważne przy przechowywaniu drogocennych przedmiotów. Nic dziwnego zatem, że większość cennych, delikatnych lub specjalistycznych produktów finalnie trafia do magazynów zamkniętych – od centrów dystrybucyjnych sieci handlowych po hale magazynowe na terenie fabryk.

Co przechowuje się w magazynach wysokiego składowania?

Magazyny wysokiego składowania to rodzaj magazynów zamkniętych, które umożliwiają piętrowe składowanie towarów na bardzo dużej wysokości (powyżej około 7–8 metrów). Są wyposażone w wysokie regały paletowe oraz specjalistyczny sprzęt (wózki widłowe wysokiego składu, układnice, platformy), a często także w zautomatyzowany system zarządzania magazynem WMS. Dzięki temu pozwalają maksymalnie wykorzystać kubaturę budynku, przechowując ogromne ilości produktów na stosunkowo niewielkiej powierzchni podłogi. W praktyce takie hale mogą mieć 15, 20, a nawet ponad 30 metrów wysokości – czyli wysokość kilkunastopiętrowego budynku. Operacje w takiej przestrzeni wymagają specjalnych maszyn i często automatyki, bo ręczne sięganie towaru na takiej wysokości byłoby niemożliwe.

Co zatem skrywają hale wysokiego składowania? Okazuje się, że asortyment może być bardzo zróżnicowany. Dominują towary standardowo składowane na paletach, gdyż to właśnie paleta jest podstawową jednostką w takich magazynach. Znajdziemy tam więc pełen przekrój dóbr konsumpcyjnych i materiałów przemysłowych. W magazynach wysokiego składowania przechowuje się między innymi:

  • Produkty szybko zbywalne (FMCG) – np. żywność pakowana o długim terminie ważności, napoje, środki czystości, produkty kosmetyczne i inne artykuły pierwszej potrzeby, które są magazynowane na paletach przed wysyłką do sklepów
  • Części i podzespoły dla przemysłu, w tym elementy motoryzacyjne (np. opony, akumulatory, części zamienne), komponenty elektroniczne, części maszyn – często składowane w pojemnikach na paletach lub w regałach półkowych
  • Materiały budowlane oraz surowce wykorzystywane w produkcji – palety z workami cementu, palety z cegłami, belami wełny mineralnej, beczki z surowcami chemicznymi itp., które można piętrzyć warstwowo
  • Wyroby gotowe z różnych branż przemysłowych: np. sprzęt AGD w opakowaniach, meble w paczkach, wyroby metalowe, tekstylia w kartonach – czekające na dystrybucję lub wysyłkę
  • Towary drobnicowe niewielkich rozmiarów (jak kosmetyki, zabawki, akcesoria) – umieszczane w zbiorczych kartonach na paletach albo w plastikowych pojemnikach ustawionych na regałach półkowych, co ułatwia składowanie drobnych przedmiotów na dużej wysokości
  • Towary wymagające kontrolowanej temperatury – nowoczesne magazyny wysokiego składowania często posiadają wydzielone strefy chłodnicze lub mroźnicze, dzięki czemu mogą przechowywać na paletach produkty spożywcze świeże, mrożonki, a także niektóre farmaceutyki
  • Materiały wielkogabarytowe o niestandardowych wymiarach – długie profile stalowe, bele materiałów, zwoje kabli czy rury – dla nich stosuje się specjalne regały wspornikowe lub inne dedykowane konstrukcje w ramach magazynu wysokiego składowania

Jak widać, magazyn wysokiego składowania potrafi dostosować się do przechowywania niemal każdego rodzaju produktów. Niezbędne jest odpowiednie zaprojektowanie systemu regałów i zastosowanie technologii informatycznych do zarządzania tak złożonym obiektem. System WMS nadzoruje lokalizację każdej palety i każdego pojemnika, co umożliwia sprawną obsługę tysięcy pozycji asortymentowych. Dzięki temu nawet bardzo duży i różnorodny magazyn pozostaje uporządkowany, a towary – niezależnie od swojej wielkości czy specyficznych wymagań – mogą być bezpiecznie składowane na wysokościach. Tego typu wysokie magazyny stają się standardem we współczesnej logistyce, ponieważ pozwalają przechować maksymalną ilość towaru na ograniczonej powierzchni działki – ma to ogromne znaczenie zwłaszcza tam, gdzie teren jest drogi, np. w pobliżu wielkich miast.

Magazyny chłodnicze – przechowywanie żywności i farmaceutyków

Niektóre produkty wymagają utrzymania obniżonej temperatury podczas składowania. Magazyny chłodnicze (czyli hale z chłodzeniem) oraz mroźnie (magazyny z temperaturą poniżej 0°C) służą do przechowywania towarów łatwo psujących się lub wrażliwych na temperaturę. W takich obiektach instalowane są agregaty chłodnicze utrzymujące stały poziom temperatury (np. +5°C dla chłodni lub –20°C dla mroźni) oraz systemy monitorowania wilgotności. Przykładowe towary, które przechowuje się w chłodniach i mroźniach, to:

  • Świeża żywność o krótkim terminie przydatności, np. nabiał, mięso, wędliny, świeże owoce i warzywa – niska temperatura spowalnia proces psucia
  • Mrożonki i lody – produkty zamrożone muszą pozostawać w temperaturach ujemnych przez cały okres przechowywania
  • Produkty lecznicze i szczepionki – wiele farmaceutyków wymaga tzw. zimnego łańcucha dostaw, czyli przechowywania w kontrolowanej chłodnej temperaturze, aby nie utraciły właściwości
  • Kwiaty cięte i rośliny w centrach dystrybucji ogrodniczej – chłodnie zapewniają im dłuższą świeżość podczas transportu do sklepów
  • Wrażliwe chemikalia i odczynniki laboratoryjne – niektóre substancje chemiczne muszą być przechowywane w niskiej temperaturze, by zachować stabilność

Magazyny chłodnicze są droższe w utrzymaniu ze względu na koszty energii potrzebnej do chłodzenia oraz konieczność dobrej izolacji budynku. Jednak dla branży spożywczej czy medycznej są one absolutnie niezbędne – zapewniają ciągłość jakości produktów od momentu produkcji aż do dostarczenia do odbiorcy. Bez nowoczesnych chłodni i mroźni łańcuch dostaw żywności oraz farmaceutyków nie mógłby sprawnie funkcjonować – firmy inwestują więc w magazyny chłodnicze spełniające rygorystyczne normy, by zagwarantować świeżość i bezpieczeństwo tych produktów. Warto zaznaczyć, że personel pracujący w takich magazynach często korzysta ze specjalnej odzieży ochronnej ze względu na niskie temperatury, a sam obiekt musi spełniać rygorystyczne normy sanitarne i bezpieczeństwa (np. odpowiednia wentylacja, alarmy w razie awarii systemu chłodzenia).

Magazyny materiałów niebezpiecznych – składowanie chemikaliów i substancji łatwopalnych

Osobną kategorię stanowią magazyny do przechowywania materiałów niebezpiecznych, takich jak chemikalia, substancje toksyczne, materiały wybuchowe czy łatwopalne. Tego typu składy muszą spełniać zaostrzone wymogi bezpieczeństwa, aby zminimalizować ryzyko pożaru, wybuchu lub skażenia. Często są to wydzielone strefy w ramach większych magazynów lub osobne specjalistyczne obiekty. Przechowuje się w nich między innymi:

  • Paliwa płynne (benzyna, olej napędowy, nafta) – w specjalnych magazynach paliw, zwykle w formie zamkniętych zbiorników, często umieszczonych pod ziemią lub w bezpiecznej odległości od innych zabudowań
  • Gazy techniczne (np. propan-butan, acetylen, tlen) – przechowywane w butlach ciśnieniowych w przewiewnych, zabezpieczonych pomieszczeniach z dala od źródeł ciepła
  • Chemikalia przemysłowe – rozpuszczalniki, farby, kleje, kwasy, środki czystości i inne substancje chemiczne, które wymagają magazynowania z dala od żywności, w pojemnikach zabezpieczających przed wyciekiem i w miejscach z kontrolą wentylacji
  • Materiały wybuchowe i pirotechnika – fajerwerki, materiały minerskie, amunicja; ich składowanie wymaga zachowania odpowiednich odległości, temperatury oraz często uzyskania specjalnych pozwoleń
  • Odpady niebezpieczne – zużyte baterie, odpady chemiczne, skażone materiały przemysłowe; magazynuje się je tymczasowo w wyznaczonych magazynach przed utylizacją, z zachowaniem procedur ochrony środowiska

Magazynowanie materiałów niebezpiecznych podlega ścisłym regulacjom prawnym i normom. Magazyny te wyposażone są w systemy przeciwpożarowe (czujniki, tryskacze), systemy detekcji wycieku substancji oraz rozwiązania typu wyciągi i wentylacja przeciwwybuchowa. Personel musi być odpowiednio przeszkolony, a każda substancja powinna być wyraźnie oznakowana i przechowywana zgodnie z instrukcjami producenta. Dzięki tym środkom nawet potencjalnie niebezpieczne substancje mogą być składowane względnie bezpiecznie do czasu ich wykorzystania lub utylizacji. Magazyny tego typu znajdują się pod szczególnym nadzorem, ponieważ od ich bezpiecznego funkcjonowania zależy zdrowie ludzi i ochrona środowiska – regularne kontrole i przestrzeganie procedur są tu absolutną koniecznością. Historia niestety zna przypadki katastrofalnych eksplozji lub pożarów spowodowanych niewłaściwym składowaniem chemikaliów – stąd tak rygorystyczne przepisy i nadzór w tego typu magazynach.

Magazyny archiwalne – przechowywanie dokumentów i danych

Odrębny obszar magazynowania dotyczy firm i instytucji, które muszą przechowywać duże ilości dokumentów, akt oraz nośników informacji. Magazyny archiwalne (archiwa) to specjalne pomieszczenia lub całe obiekty przeznaczone do długoterminowego składowania dokumentacji papierowej lub elektronicznej. Cechują się one kontrolowanymi warunkami, które zapobiegają degradacji przechowywanych materiałów – utrzymywana jest odpowiednia wilgotność i temperatura, a dostęp światła jest ograniczony, by np. tusz na papierze nie blaknął. Wiele dużych archiwów państwowych umieszczonych jest w specjalnych, wzmocnionych budynkach (niekiedy nawet pod ziemią), aby zminimalizować ryzyko zniszczenia dokumentów w razie pożaru lub innych zagrożeń.

W archiwach przechowuje się:

  • Akta i dokumenty papierowe – np. archiwa urzędowe, sądowe, szpitalne, gdzie akta spraw czy dokumentacja medyczna musi być przechowywana wiele lat
  • Dokumentację finansową i kadrową firm – faktury, umowy, teczki personalne, które zgodnie z przepisami należy archiwizować przez określony czas
  • Zbiory biblioteczne i muzealne – stare książki, rękopisy, mapy, fotografie, filmy, które wymagają specjalnych warunków (często obniżonej wilgotności, czasem temperatury), by przetrwać dziesięciolecia
  • Nośniki danych – taśmy magnetyczne, dyski, pendrive’y lub serwery z danymi backupowymi; często przechowuje się je w skarbcach lub pomieszczeniach ognioodpornych, by chronić informacje przed utratą

Magazyny archiwalne zwykle wyposażone są w regały przesuwne lub wysokie regały półkowe, aby maksymalnie wykorzystać przestrzeń i pomieścić ogromne ilości teczek czy pudeł z dokumentami. Ważne jest także zabezpieczenie takiego magazynu przed ogniem – stosuje się systemy gaszenia gazowego (które nie zniszczą papieru tak jak woda) oraz czujniki dymu. Dostęp do archiwum jest z reguły ściśle kontrolowany ze względu na poufność przechowywanych danych. Dzięki magazynom archiwalnym instytucje mogą zachować potrzebną dokumentację w dobrym stanie przez dziesiątki lat, nawet jeśli nie jest ona na co dzień używana. W dobie cyfryzacji nadal istnieje potrzeba fizycznego przechowywania dokumentów i nośników – magazyny archiwalne pozostają zatem cichymi strażnikami ogromnych ilości informacji, chroniąc je przed upływem czasu.

Magazyny samoobsługowe (self storage) – co można w nich przechowywać?

Coraz popularniejszym rozwiązaniem, zarówno dla firm, jak i osób prywatnych, są magazyny samoobsługowe, znane też jako self storage. Są to zazwyczaj ogólnodostępne budynki podzielone na wiele małych jednostek magazynowych (tzw. boksy magazynowe lub schowki), które można wynająć na dowolny okres. Typowe boksy mają rozmiary od ok. 1 m³ (wielkości małej komórki lokatorskiej) do 10–15 m² (porównywalne z małym garażem), co pozwala dobrać powierzchnię odpowiednią do potrzeb. Self storage bywa nazywane „hotelem dla rzeczy” – najemca otrzymuje własny zamykany boks, gdzie może składować nadmiarowe przedmioty z domu lub firmy. Dostęp do takiego boksu ma tylko wynajmujący, często przez całą dobę, a operator obiektu zapewnia monitoring, ochronę i utrzymanie odpowiednich warunków (sucho, czysto, stała temperatura).

Co zatem można przechowywać w magazynach self storage? Okazuje się, że jest to doskonałe rozwiązanie dla przechowania niemal wszystkich przedmiotów codziennego użytku, na które brakuje miejsca w domu lub biurze. Oto typowe kategorie rzeczy składowanych przez klientów indywidualnych i biznesowych w self storage:

  • Ubrania i przedmioty sezonowe – magazyny samoobsługowe świetnie sprawdzają się jako dodatkowa garderoba. Latem można tam ulokować zimowe kurtki, płaszcze, czapki i sprzęt narciarski, zaś zimą – letnie sukienki, stroje kąpielowe, wentylatory czy klimatyzatory przenośne. Pozwala to zwolnić miejsce w szafach w okresie, gdy dane rzeczy nie są potrzebne.
  • Meble i sprzęt domowy – duże meble, takie jak nadprogramowe szafy, komody, kanapy czy łóżka, nie muszą zagracać mieszkania. W boksie magazynowym można bezpiecznie przechować umeblowanie na czas remontu, przeprowadzki lub po prostu do momentu, gdy znów będzie potrzebne. Podobnie ze sprzętem AGD i RTV: pralki, lodówki, telewizory, odkurzacze – lepiej przechować je w suchym magazynie niż w zawilgoconej piwnicy.
  • Sprzęt sportowy i hobby – rowery, narty, snowboardy, rolki, sprzęt wędkarski, a nawet kajaki czy deski surfingowe – to wszystko często ląduje w magazynach self storage poza sezonem. Również domowe sprzęty do ćwiczeń (bieżnie, atlas, ciężarki) można tam ulokować, zwalniając miejsce w mieszkaniu. Takie rzeczy są bezpieczne w boksie i nie ulegną kradzieży ani zniszczeniu.
  • Sprzęt biurowy, dokumenty firmowe – małe firmy korzystają z self storage, aby przechować nadmiarowe wyposażenie biura (np. krzesła, biurka, drukarki) oraz archiwa dokumentów, na które brakuje miejsca w siedzibie. Magazyn zapewnia suchy i chroniony składzik na firmowe papiery, segregatory, a nawet próbki towarów czy materiały marketingowe.
  • Pamiątki rodzinne i kolekcje – przedmioty o wartości sentymentalnej, takie jak pamiątki po bliskich, rodzinne albumy ze zdjęciami, kolekcje komiksów, płyt winylowych, modeli, figurek kolekcjonerskich itp., można z powodzeniem przechować w wynajętym schowku. Zyskujemy pewność, że nie ulegną zniszczeniu w domowej piwnicy ani na strychu, a jednocześnie nie zabierają przestrzeni życiowej.
  • Motocykle, skutery i rowery – wiele obiektów self storage pozwala na przechowywanie pojazdów jednośladowych. Motocykl czy skuter poza sezonem może stać w boksie zamiast w garażu pod chmurką – warunkiem zwykle jest wcześniejsze spuszczenie paliwa z baku dla bezpieczeństwa pożarowego. Dodatkowo w magazynie można przechować komplet opon zapasowych, części zamienne i akcesoria motocyklowe.
  • Towary handlowe i sprzęt firmowy – nie tylko osoby prywatne, ale też drobni przedsiębiorcy korzystają z self storage. Sklepy internetowe przechowują tam część swojego towaru, gdy brakuje miejsca w biurze, a ekipy usługowe (np. budowlane, sprzątające) trzymają narzędzia, materiały i sprzęt potrzebny do pracy w terenie. Dzięki temu firma nie musi wynajmować dużego magazynu na stałe, płaci jedynie za potrzebną dodatkową przestrzeń.

Jak widać, wachlarz rzeczy przechowywanych w magazynach samoobsługowych jest bardzo szeroki. Operatorzy takich obiektów zaznaczają jednak, że istnieją pewne ograniczenia co do składowanych przedmiotów. W regulaminie typowego self storage znajdziemy zakaz przechowywania rzeczy nielegalnych, żywych zwierząt i roślin, łatwo psującej się żywności (chyba że jest szczelnie zapakowana) czy materiałów niebezpiecznych (jak paliwa, chemikalia, fajerwerki). Poza tymi wyjątkami najemca ma pełną dowolność i może traktować wynajęty schowek jak dodatkową przestrzeń na wszystkie te rzeczy, na które brakuje miejsca gdzie indziej. Dzięki takiej elastyczności i prostocie użytkowania self storage zyskały dużą popularność jako sposób na przechowywanie dobytku bez konieczności pozbywania się go.

Magazyny celne – składowanie towarów w tranzycie

Szczególnym rodzajem przestrzeni magazynowej są magazyny celne, zwane też składami celnymi. Są to miejsca, w których przechowuje się towary importowane z zagranicy lub przeznaczone na eksport, pozostające pod nadzorem organów celnych. Głównym celem magazynu celnego jest składowanie produktów w tzw. procedurze tranzytu lub składowania celnego – dopóki importowane towary nie zostaną dopuszczone do obrotu na rynku krajowym (czyli do czasu uiszczenia ceł i podatków), mogą być przechowywane właśnie w składzie celnym.

Co przechowuje się w magazynach celnych? W zasadzie może to być dowolny towar pochodzący spoza granic kraju – od elektroniki, przez odzież i zabawki, po maszyny czy komponenty przemysłowe. Przykładowo, firma sprowadzająca sprzęt elektroniczny z Azji może ulokować cały kontener takich urządzeń w magazynie celnym w porcie, by następnie stopniowo wprowadzać go na rynek i opłacać należności celne partiami. Podobnie eksporterzy mogą zwozić swoje produkty do składu celnego przy granicy i tam kompletować większe partie przed odprawą celną i wysyłką za granicę.

Magazyny celne często zlokalizowane są w pobliżu przejść granicznych, portów morskich, lotnisk czy centrów logistycznych. Są prowadzone przez wyspecjalizowane podmioty posiadające zezwolenie celne. Wewnątrz takiego magazynu towary pozostają pod plombą celną, a ich przemieszczanie, wydawanie czy manipulacje odbywają się pod kontrolą służb celnych lub zgodnie z procedurami. Dla przedsiębiorstw korzystanie ze składu celnego jest korzystne – mogą przechowywać duże partie importowanych dóbr bez konieczności natychmiastowej zapłaty cła i VAT, co poprawia płynność finansową. Z magazynów celnych korzystają różne branże: motoryzacyjna (np. części samochodowe z zagranicy), odzieżowa (odzież i tekstylia spoza UE), elektroniczna, a także handel hurtowy egzotycznymi produktami (np. kawa, herbata, alkohol).

Należy pamiętać, że składowanie w magazynie celnym to rozwiązanie tymczasowe – towary nie mogą tam pozostawać w nieskończoność. Przepisy określają maksymalny okres przechowywania (np. 90 dni lub dłużej w zależności od procedury), po którym należy dokonać dalszych czynności: zgłosić towar do procedury dopuszczenia do obrotu (i opłacić należności), przesłać w tranzycie dalej lub wyeksportować. Mimo tych formalności, magazyny celne odgrywają ważną rolę w handlu międzynarodowym jako elastyczne „bufory” – zapewniają miejsce na towary w drodze, ułatwiając płynne zarządzanie dostawami między krajami.

Magazyny rezerw strategicznych – zapasy na czarną godzinę

Oprócz komercyjnego przechowywania towarów na potrzeby biznesu istnieje też sfera magazynowania państwowego, związanego z rezerwami strategicznymi. Są to magazyny, w których rządy lub agendy państwowe gromadzą zapasy najważniejszych produktów na wypadek sytuacji kryzysowych – takich jak klęski żywiołowe, konflikty zbrojne, kryzysy gospodarcze czy przerwy w dostawach. W Polsce tego typu rolę pełni Agencja Rezerw Strategicznych, nadzorująca składowanie różnych ważnych dóbr na terenie całego kraju.

Co przechowuje się w magazynach rezerw strategicznych? W zależności od potrzeb mogą to być:

  • Żywność o długim terminie przydatności – np. zboże (przechowywane w silosach zbożowych), mąka, cukier, konserwy mięsne, suszone warzywa, pasze – tak aby zapewnić wyżywienie ludności i zwierząt w razie przerw w produkcji lub importu
  • Paliwa i surowce energetyczne – strategiczne rezerwy ropy naftowej i paliw (magazynowane w olbrzymich bazach paliwowych i podziemnych kawernach), gazu ziemnego (w podziemnych magazynach gazu) oraz węgla – mają zabezpieczyć kraj przed nagłym brakiem dostaw energii
  • Sprzęt i materiały medyczne – leki, szczepionki, materiały opatrunkowe, sprzęt medyczny (np. maseczki, respiratory) – jak pokazały wydarzenia na świecie, takie rezerwy pozwalają szybko reagować na pandemie lub inne zagrożenia zdrowotne
  • Sprzęt wojskowy i techniczny – niektóre państwowe magazyny zawierają także rezerwowe wyposażenie dla wojska lub obrony cywilnej: np. umundurowanie, części zamienne do pojazdów, narzędzia, a nawet broń i amunicję. Są one utrzymywane na wypadek mobilizacji lub konieczności zwiększenia potencjału obronnego kraju

Magazyny rezerw strategicznych często są rozsiane po różnych lokalizacjach i utrzymywane w ścisłej tajemnicy, by chronić zgromadzone zasoby. Ich prowadzenie wymaga rotowania zapasów (produkty spożywcze muszą być co jakiś czas wymieniane, zanim upłynie ich ważność), a także stałego monitoringu warunków przechowywania. W sytuacji krytycznej zapasy te mogą zostać uwolnione i przekazane tam, gdzie są najbardziej potrzebne – dzięki czemu magazyny rezerw pełnią rolę ubezpieczenia całego społeczeństwa na wypadek niespodziewanych braków rynkowych. Przykładowo, w czasie niedawnej pandemii sięgnięto po państwowe rezerwy sprzętu ochronnego (maseczek, respiratorów), by wyposażyć szpitale, a w sytuacjach kryzysu paliwowego rząd uwalnia rezerwowe paliwa, stabilizując zaopatrzenie kraju. Warto pamiętać, że również każda jednostka wojskowa czy służby mundurowe posiadają własne magazyny operacyjne, gdzie na co dzień przechowuje się broń, amunicję i wyposażenie – tam także obowiązują najsurowsze normy bezpieczeństwa.

Magazyny w handlu i e-commerce – różnorodność przechowywanych produktów

Współczesny handel detaliczny i internetowy opiera się na rozbudowanych sieciach magazynów, które zaopatrują sklepy i klientów końcowych w zamawiane produkty. Centra dystrybucyjne sieci handlowych to ogromne magazyny zamknięte, w których przechowuje się pełen przekrój towarów konsumpcyjnych: żywność pakowaną, napoje, chemię gospodarczą, kosmetyki, odzież, elektronikę, artykuły sezonowe i wiele innych produktów trafiających potem na sklepowe półki. Taki magazyn obsługuje setki sklepów – np. centrum dystrybucyjne supermarketu może jednocześnie składować tysiące palet z asortymentem spożywczym (w tym również w chłodniach dla nabiału czy mrożonek) oraz produktów przemysłowych (AGD, odzież, środki czystości).

Z kolei magazyny obsługujące handel internetowy (e-commerce) często są jeszcze bardziej zróżnicowane pod względem zawartości. W jednym obiekcie e-commerce przechowuje się setki tysięcy pojedynczych artykułów: od małych akcesoriów po duże sprzęty. Na regałach mogą obok siebie stać książki, zabawki, elektronika, ubrania, artykuły domowe, a nawet żywność długoterminowa czy suplementy – słowem, cały przekrój oferty sklepów online. Przykładowo, magazyny giganta e-commerce Amazon zawierają wszystko od drobnej elektroniki i kabli, przez kosmetyki i zabawki, aż po sprzęt sportowy czy narzędzia. Takie obiekty wymagają zaawansowanych systemów sortowania i kompletacji zamówień, ale ich istotą jest właśnie przechowywanie ogromnej różnorodności towarów gotowych do wysyłki.

Magazyny w branży handlowej są przystosowane do szybkiego obrotu towarowego. Wiele z przechowywanych tam produktów ma wysoką rotację – oznacza to, że zostaną wysłane do sklepów lub klientów w ciągu dni czy tygodni od dostarczenia do magazynu. Dlatego dużą rolę odgrywa odpowiednia organizacja stref (np. wydzielenie osobnych stref dla żywności, dla chemii, dla towarów niebezpiecznych jak aerozole czy baterie) oraz system FIFO (pierwsze weszło, pierwsze wyszło) pilnujący, by starsze partie produktów opuszczały magazyn przed nowszymi. Mimo szybkiego przepływu, na danym etapie w centrach dystrybucyjnych składowane są olbrzymie ilości towaru – to właśnie te zapasy zapewniają ciągłość dostaw do sklepów i terminową realizację zamówień internetowych.

Magazyny przemysłowe – przechowywanie surowców i części

Oprócz magazynów nastawionych na dystrybucję gotowych produktów ogromną rolę odgrywają magazyny przemysłowe, zlokalizowane przy zakładach produkcyjnych. W fabrykach i warsztatach magazyny służą głównie do przechowywania surowców, materiałów produkcyjnych oraz półproduktów potrzebnych do utrzymania ciągłości produkcji. Przechowuje się tam m.in.:

  • Surowce (np. ziarno kakao w fabryce czekolady, granulaty tworzyw sztucznych w fabryce plastików, blachę i profile stalowe w zakładzie metalowym, chemikalia w zakładzie chemicznym) – są to podstawowe materiały, z których powstają wyroby finalne. Magazyn musi zapewnić im odpowiednie warunki (np. suchy skład dla surowców sypkich czy zadaszenie dla wiązek stali).
  • Komponenty i części – wiele branż polega na dostawach elementów, które są montowane w finalny produkt. Na terenie fabryki magazynuje się np. części elektroniczne (płytki PCB, kondensatory) przed montażem urządzeń, podzespoły samochodowe (silniki, opony, fotele) przed złożeniem pojazdów, czy choćby śrubki, opakowania, etykiety – drobne elementy niezbędne w procesie produkcji.
  • Materiały pomocnicze – oprócz głównych surowców przechowuje się też różne materiały wykorzystywane w procesie produkcyjnym, jak smary, oleje, środki czyszczące, materiały eksploatacyjne do maszyn, zapasowe narzędzia, a także środki BHP (np. odzież ochronna). One również zajmują miejsce w magazynach zakładowych.
  • Produkty w toku i wyroby gotowe – niektóre magazyny na terenie fabryki służą do krótkiego przechowywania półproduktów powstających na jednym dziale zanim trafią na kolejny etap produkcji. Ponadto gotowe już wyroby często trafiają najpierw na magazyn wyrobów gotowych, skąd dopiero są wysyłane do odbiorców lub do centralnego magazynu dystrybucyjnego.

Magazyny przemysłowe mogą mieć formę hal przyprodukcyjnych albo nawet być zautomatyzowanymi magazynami połączonymi bezpośrednio z linią produkcyjną (np. systemy just-in-time, gdzie dostawy z magazynu trafiają na taśmę montażową dokładnie wtedy, gdy są potrzebne). Ich zadaniem jest zapobieganie przestojom – zapewniają bufor materiałowy, by produkcja mogła przebiegać płynnie nawet w razie opóźnień dostaw z zewnątrz. W takich magazynach liczy się przede wszystkim poukładana organizacja i ścisła ewidencja zapasów, ponieważ brak choćby jednego niezbędnego komponentu może zatrzymać całą linię produkcyjną. Dlatego firmy dużą wagę przykładają do utrzymywania optymalnego poziomu zapasów w swoich magazynach przemysłowych i regularnej kontroli stanów.

Magazynowanie w rolnictwie – spichlerze, stodoły i silosy

Na szczególną wzmiankę zasługuje przechowywanie płodów rolnych. Rolnicy od wieków korzystali ze spichlerzy i stodół, aby magazynować zbiory i pasze. Współcześnie gospodarstwa rolne dysponują nowoczesnymi silosami zbożowymi – wysokimi, cylindrycznymi magazynami zamkniętymi, w których przechowuje się ziarno zbóż (pszenicy, kukurydzy, jęczmienia itp.) w kontrolowanych warunkach wilgotności, aby zapobiec zepsuciu. Po żniwach tysiące ton ziarna trafia właśnie do takich silosów, gdzie czeka na sprzedaż lub przerób.

Ponadto w rolnictwie używa się magazynów do składowania innych produktów i materiałów:

  • Siano i słoma – tradycyjnie przechowywane w stodołach pod dachem, ułożone w baloty (bele). Dzięki temu pasza dla zwierząt utrzymuje suchość przez całą zimę.
  • Warzywa i owoce – np. ziemniaki, buraki cukrowe, jabłka – część zbiorów trafia do chłodni lub przechowalni przeznaczonych dla płodów rolnych, gdzie obniżona temperatura i wentylacja spowalniają psucie. Istnieją specjalne przechowalnie (np. kopce i przechowalnie ziemniaków) oraz komory kontrolowanej atmosfery dla owoców.
  • Nawozy i środki ochrony roślin – gospodarstwa magazynują również chemikalia rolnicze (nawozy azotowe, pestycydy). Zwykle trzyma się je w osobnych składzikach z dala od żywności, często w wentylowanych, zamykanych pomieszczeniach, zgodnie z przepisami BHP.

Infrastruktura magazynowa w rolnictwie odgrywa istotną rolę dla zabezpieczenia żywności. Umożliwia przechowanie plonów od zbiorów do momentu sprzedaży lub przetworzenia, a także gromadzenie zapasów paszy i materiałów potrzebnych do prowadzenia gospodarstwa przez cały rok. Dzięki temu farma jest niezależna od natychmiastowej sprzedaży całości produkcji – może magazynować zbiory i wypuszczać je na rynek stopniowo, korzystając z korzystniejszych cen oraz zapewniając ciągłość dostaw produktów rolnych.

Czego nie należy przechowywać w magazynach?

Na koniec warto wspomnieć o przedmiotach, których generalnie nie wolno lub nie powinno się składować w typowych magazynach (zwłaszcza samoobsługowych), ze względu na bezpieczeństwo lub przepisy prawne. Do takich rzeczy zaliczamy:

  • Materiały wybuchowe i łatwopalne – bez odpowiednich pozwoleń i zabezpieczeń nie można magazynować materiałów grożących wybuchem lub pożarem. Obejmuje to m.in. benzynę, gaz w butlach, oleje, fajerwerki, proch strzelniczy czy butle z propanem. Takie substancje wymagają specjalnych warunków lub są wręcz zabronione w prywatnych schowkach.
  • Żywe organizmy – absolutnie nie wolno trzymać w magazynie żywych zwierząt (nawet tymczasowo) ani ludzi. Magazyn to nie miejsce do przetrzymywania pupila ani tym bardziej do zamieszkania przez ludzi czy – co zdarzało się w skrajnych przypadkach – do zamieszkania przez człowieka. Podobnie rośliny doniczkowe nie przetrwają bez światła i wody, a dodatkowo ziemia w doniczkach mogłaby przyciągać wilgoć i pleśń.
  • Łatwo psująca się żywność – jedzenie wymagające lodówki lub szybko psujące się (surowe mięso, nabiał, świeże wypieki) nie powinno być składowane w zwykłym magazynie, bo zepsuje się i przyciągnie szkodniki. Wyjątkiem jest żywność trwała zapakowana hermetycznie – np. konserwy czy suche produkty – jednak i one nie mogą być przeterminowane, by nie zwabiać insektów.
  • Przedmioty nielegalne lub pochodzące z przestępstwa – oczywiście magazyn nie może służyć za przechowalnię skradzionych rzeczy czy nielegalnych towarów (np. narkotyków). Operatorzy magazynów zastrzegają sobie prawo do zgłoszenia podejrzanych sytuacji organom ścigania. Warto też pamiętać, że legalne przechowywanie broni palnej wymaga spełnienia określonych warunków (specjalne sejfy) i nie należy pozostawiać broni luzem w boksie.

Magazyn jest świetnym miejscem do składowania nadmiarowych rzeczy, ale zawsze należy upewnić się, że przechowywane przedmioty nie stwarzają zagrożenia i nie łamią obowiązujących przepisów. Większość regulaminów firm oferujących self storage zawiera jasne wytyczne, czego nie wolno tam przechowywać – warto się z nimi zapoznać przed umieszczeniem swoich rzeczy w magazynie. Dzięki przestrzeganiu tych zasad magazynowanie będzie bezpieczne i bezproblemowe zarówno dla najemcy, jak i dla operatora obiektu. W razie wątpliwości zawsze warto skonsultować z obsługą magazynu, czy dany przedmiot można przechowywać – rozwieje to wątpliwości i zapobiegnie ewentualnym problemom.