Strona główna » Rodzaje magazynów
AptekaBlisko.com

Rodzaje magazynów – kompleksowy przewodnik

Magazyny odgrywają ważną rolę w logistyce i zarządzaniu łańcuchem dostaw. To miejsca, w których przedsiębiorstwa przechowują surowce, półprodukty oraz wyroby gotowe w oczekiwaniu na dalsze etapy dystrybucji lub produkcji. Magazynowanie umożliwia pokonanie różnic między podażą a popytem – pozwala gromadzić nadwyżki towarów w okresach mniejszego zapotrzebowania i wydawać je, gdy zapotrzebowanie rośnie. W efekcie sprawny system magazynowy wpływa na ciągłość produkcji, terminowość dostaw do klientów oraz ogólną efektywność operacyjną firmy.

Ze względu na zróżnicowane potrzeby firm powstało wiele typów i kategorii magazynów. Istnieją magazyny małe i duże, otwarte i zamknięte, tradycyjne oraz zautomatyzowane – a każdy rodzaj jest projektowany pod określone zastosowania. Poniżej przedstawiamy rodzaje magazynów w formie kompleksowego przewodnika. Dowiesz się, czym charakteryzują się poszczególne typy magazynów i w jakich sytuacjach znajdują zastosowanie. Artykuł uwzględnia różne kryteria podziału – od konstrukcji obiektu, przez wysokość składowania i przeznaczenie, po stopień mechanizacji i standard wykończenia. Dzięki temu zyskasz pełen obraz możliwości, jakie daje właściwie dopasowany magazyn do potrzeb przedsiębiorstwa.

Magazynowanie – na czym polega?

Magazynowanie to proces polegający na przechowywaniu towarów w wyznaczonej przestrzeni oraz zarządzaniu zapasami. Obejmuje on przyjęcie produktów do magazynu, ich składowanie w odpowiednich warunkach, kontrolowanie stanu ilościowego i jakościowego zapasów, a następnie kompletację zamówień i wydanie towarów odbiorcom. Celem magazynowania jest zapewnienie, że materiały i produkty będą dostępne we właściwym miejscu i czasie, w nienaruszonym stanie, gotowe do użycia w produkcji lub do sprzedaży.

Istotą działania każdego magazynu jest utrzymanie ciągłości przepływu towarów. Magazyn stanowi bufor między różnymi etapami łańcucha dostaw – np. między dostawcami a produkcją lub między produkcją a klientami końcowymi. Dzięki temu przedsiębiorstwo może minimalizować ryzyko przerw w działalności (np. z powodu opóźnień dostaw) oraz optymalizować koszty transportu przez konsolidację wysyłek. Magazynowanie to nie tylko samo składowanie dóbr, ale także działania organizacyjne i kontrolne, które zapewniają utrzymanie porządku, dostępności oraz bezpieczeństwa towarów.

Funkcje magazynów

Magazyny pełnią szereg istotnych funkcji, które wspomagają działalność przedsiębiorstw i zarządzanie zapasami. Do najważniejszych zadań realizowanych przez magazyny należą m.in.:

  • Przechowywanie – zapewnienie bezpiecznego i odpowiedniego miejsca składowania ładunków przez określony czas. Towary są magazynowane tak, aby zachować ich ilość i jakość do momentu wykorzystania lub wysyłki.
  • Ochrona – zabezpieczenie towarów przed uszkodzeniami mechanicznymi, kradzieżą oraz niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Magazyn tworzy warunki, które chronią produkty przed deszczem, skrajnymi temperaturami, wilgocią czy dostępem osób niepowołanych.
  • Kontrola zapasów – monitorowanie ilości oraz stanu przechowywanych towarów. W magazynie prowadzi się ewidencję przyjęć, wydań i stanów magazynowych, co umożliwia utrzymanie optymalnego poziomu zapasów i szybkie reagowanie na braki lub nadwyżki.
  • Dystrybucja – kompletacja zamówień i przygotowanie towarów do wysyłki do odbiorców. Magazyn pełni funkcję centrum dystrybucyjnego, gdzie konsoliduje się produkty od różnych producentów i następnie rozdziela je do poszczególnych klientów lub punktów sprzedaży.
  • Wspomaganie produkcji – zapewnienie ciągłości procesów produkcyjnych poprzez stałe dostarczanie materiałów i komponentów na linie produkcyjne. Magazyny przyzakładowe gromadzą surowce i półfabrykaty potrzebne do produkcji, dbając, by zakład miał zawsze dostęp do wymaganych materiałów.

Spełnianie powyższych funkcji sprawia, że magazyn jest niezbędnym elementem operacji logistycznych. Dobrze zorganizowany magazyn ogranicza straty, przyspiesza obsługę zamówień i wpływa na zadowolenie klientów końcowych poprzez terminowe dostawy.

Podział i klasyfikacja magazynów

Magazyny można klasyfikować na wiele sposobów – w zależności od przyjętego kryterium podziału. Poniżej omówione zostaną najważniejsze rodzaje magazynów, biorąc pod uwagę różne cechy i przeznaczenie obiektów magazynowych. Najczęściej stosowane kryteria klasyfikacji to m.in.: typ i konstrukcja obiektu, wysokość składowania, pełniona funkcja logistyczna, rodzaj składowanych towarów, dostęp do jednostek ładunkowych, stopień mechanizacji, zasięg działania (lokalizacja w sieci logistycznej) oraz własność i sposób zarządzania magazynem. Warto podkreślić, że podział na poszczególne kategorie bywa płynny – jeden magazyn może równocześnie należeć do kilku kategorii (np. zamknięty magazyn wysokiego składowania o charakterze dystrybucyjnym i wysokim stopniu automatyzacji).

Poniżej przedstawiamy szczegółowy opis różnych rodzajów magazynów według wymienionych kryteriów. Dzięki temu można lepiej zrozumieć, czym charakteryzuje się każdy typ obiektu i jak dopasować typ magazynu do konkretnych potrzeb.

Rodzaje magazynów według konstrukcji obiektu

Jednym z podstawowych podziałów jest klasyfikacja magazynów ze względu na konstrukcję i zabudowę obiektu. Chodzi tu o to, w jakich warunkach przechowywane są materiały – czy magazyn jest osłonięty od czynników zewnętrznych, czy nie. Wyróżniamy następujące typy:

Magazyny otwarte – są to najprostsze magazyny zlokalizowane na otwartej przestrzeni, bez zadaszenia i ścian. Takie magazyny to najczęściej utwardzone place składowe pod gołym niebem, ewentualnie wyposażone jedynie w minimalną infrastrukturę (np. ogrodzenie). Magazyny otwarte wykorzystuje się do przechowywania towarów odpornych na działanie czynników atmosferycznych, takich jak materiały budowlane (np. cegły, betonowe bloczki), wyroby hutnicze (stal, żeliwo), drewno czy kamień. Zaletą magazynów otwartych są niskie koszty utrzymania oraz łatwy dostęp dla sprzętu przeładunkowego i pojazdów. Trzeba jednak liczyć się z brakiem jakiejkolwiek ochrony przed deszczem, śniegiem, wiatrem czy słońcem – dlatego ten typ nadaje się wyłącznie do asortymentu niewrażliwego na warunki pogodowe.

Magazyny półotwarte – to obiekty pośrednie między placem a halą, wyposażone w dach i niektóre ściany, przy czym co najmniej jedna strona pozostaje otwarta. Typowym przykładem są wiaty magazynowe, które mają zadaszenie i dwie lub trzy ściany boczne, a front jest otwarty. Magazyn półotwarty zapewnia częściową ochronę składowanych towarów przed opadami atmosferycznymi i słońcem, a jednocześnie gwarantuje dobrą wentylację (przewiewność). Takie rozwiązanie sprawdza się przy składowaniu materiałów wymagających dostępu świeżego powietrza, które nie mogą być narażone na bezpośredni deszcz czy długotrwałą ekspozycję na słońce. Przykładowo, w magazynach półotwartych często trzyma się cement w workach (wrażliwy na deszcz, ale wymagający cyrkulacji powietrza), sezonowe płody rolne, drewno przeznaczone do suszenia czy inne surowce potrzebujące osłony przed opadami przy jednoczesnym przewiewie. Magazyny półotwarte są zazwyczaj trwale związane z gruntem (choć spotyka się też konstrukcje tymczasowe) i stanowią kompromis między niskim kosztem a częściową ochroną towaru.

Magazyny zamknięte – to w pełni zabudowane budynki magazynowe z solidną konstrukcją (ściany, dach) trwale związane z podłożem. Zapewniają one pełną ochronę składowanych produktów przed warunkami atmosferycznymi oraz dostępem osób postronnych. W obiektach zamkniętych można kontrolować warunki wewnętrzne – wiele hal wyposaża się w systemy wentylacji, ogrzewania lub chłodzenia, aby utrzymać pożądany klimat (temperaturę, wilgotność) odpowiednio do składowanych towarów. Magazyny zamknięte przeznaczone są dla produktów, których nie da się bezpiecznie i jakościowo przechowywać na otwartej przestrzeni. Należą do nich m.in. artykuły spożywcze, leki i wyroby farmaceutyczne, sprzęt elektroniczny, tekstylia, wyroby chemii gospodarczej oraz wszelkie inne materiały wrażliwe na pogodę czy wymagające stałej temperatury. Wśród magazynów zamkniętych możemy wyróżnić zarówno hale parterowe, jak i piętrowe lub wielokondygnacyjne budynki magazynowe (np. z kondygnacjami podziemnymi czy antresolami). Niektóre duże zamknięte obiekty chłodnicze posiadają nawet wiele komór mroźniczych o różnych zakresach temperatur – są to specjalistyczne konstrukcje przystosowane do przechowywania mrożonek i innych produktów w niskich temperaturach. Magazyny zamknięte oferują najwyższy poziom ochrony i kontroli warunków, jednak ich budowa i eksploatacja wiążą się z najwyższymi kosztami w porównaniu do magazynów otwartych i półotwartych.

Magazyny specjalne – to obiekty o szczególnym przeznaczeniu, zaprojektowane dla towarów wymagających specyficznych warunków przechowywania lub obchodzenia się. Można zaliczyć do nich różne kategorie, w tym np. magazyny chłodnicze i mroźnie (utrzymujące niskie temperatury dla żywności, produktów farmaceutycznych czy chemikaliów wrażliwych na ciepło), magazyny materiałów niebezpiecznych (wybuchowych, łatwopalnych, trujących – wyposażone w specjalne zabezpieczenia ppoż. i systemy bezpieczeństwa), magazyny z kontrolowaną wilgotnością (dla towarów higroskopijnych), a nawet dojrzewalnie owoców i warzyw (zapewniające odpowiedni mikroklimat do dojrzewania plonów). Do magazynów specjalnych zalicza się także różnego typu zbiorniki i silosy zaprojektowane do przechowywania specyficznych materiałów – np. zbiorniki paliw płynnych, gazu, magazyny kruszyw, zbiorniki na sypkie materiały przemysłowe itp. Każdy magazyn specjalny musi spełniać rygorystyczne normy i przepisy dotyczące danego asortymentu (np. sanitarne, przeciwpożarowe, techniczne). Choć często wymienia się je w kontekście konstrukcji obiektu (bo ich budowa wynika z potrzeb asortymentu), magazyny specjalne stanowią osobną kategorię z uwagi na unikalny charakter przechowywanych towarów.

Rodzaje magazynów ze względu na wysokość składowania

W magazynach zamkniętych bardzo ważnym parametrem jest wysokość obiektu, która determinuje sposób składowania towarów (np. liczbę poziomów regałów) oraz wybór sprzętu do obsługi. Na tej podstawie wyróżnia się magazyny niskiego, średniego i wysokiego składowania:

Magazyny niskiego składowania – to obiekty o niewielkiej wysokości, umożliwiające składowanie towarów maksymalnie do wysokości około 4,2 metra. W praktyce są to magazyny, w których towar przechowuje się na niskich regałach (jedno- lub dwupoziomowych) bądź bezpośrednio na posadzce. Takie magazyny nie wymagają specjalistycznego, wysokiego sprzętu do obsługi (wystarczą podstawowe wózki paletowe lub niskie wózki podnośnikowe). Sprawdzają się w małych firmach, warsztatach, magazynach sklepów, a także jako przestrzenie składowe przy halach produkcyjnych, gdy przechowuje się ograniczoną ilość materiałów.

Magazyny średniego składowania – pozwalają na przechowywanie towarów na wysokości od 4,2 do ok. 7–7,2 metra. Wyposażone są zazwyczaj w regały umożliwiające składowanie na kilku poziomach (np. 3–5 poziomów palet). Tego typu wysokość wciąż mieści się w standardowym zasięgu typowych wózków widłowych i nie wymaga jeszcze najbardziej zaawansowanych rozwiązań, choć często wykorzystuje się już wózki widłowe wysokiego składowania (reach trucki) do obsługi górnych półek regałów. Magazyny średniego składowania są powszechne w wielu centrach dystrybucji i magazynach firm handlowych – oferują kompromis między kosztem konstrukcji a lepszym wykorzystaniem przestrzeni pionowej niż w magazynach niskich.

Magazyny wysokiego składowania – to bardzo wysokie hale (powyżej 7,2 metra według branżowych kryteriów, a często nawet kilkanaście metrów wysokości), w których towary składuje się na wielu poziomach regałów sięgających znacznej wysokości. W praktyce wiele nowoczesnych magazynów wysokiego składowania ma 10–12 m wysokości netto, a niektóre zautomatyzowane magazyny sięgają 15–20 m i więcej. Tak znaczne wykorzystanie przestrzeni pionowej pozwala zwiększyć pojemność składową magazynu bez powiększania jego powierzchni. Obsługa magazynu wysokiego składowania wymaga specjalistycznego sprzętu – najczęściej wózków widłowych wysokiego składowania o wysuwanych masztach lub układnic regałowych w przypadku magazynów automatycznych. Operatorzy wózków muszą zachować szczególną ostrożność, a często stosuje się także systemy kamer i czujników ułatwiających pobieranie palet z dużej wysokości. Warto dodać, że formalnie w polskich przepisach budowlanych za magazyn wysokiego składowania uznaje się obiekt o wysokości przekraczającej 25 metrów – jednak w logistyce utarły się niższe progi (wspomniane ~7 m) dla określenia magazynu jako „wysokiego” z punktu widzenia organizacji składowania. Magazyny wysokiego składowania są preferowane tam, gdzie koszt gruntu jest wysoki lub gdzie wymagana jest duża pojemność – np. w centrach logistycznych obsługujących wiele produktów na małej powierzchni.

Rodzaje magazynów według pełnionej funkcji (przeznaczenia)

Magazyny możemy podzielić także ze względu na ich rolę w łańcuchu dostaw i przeznaczenie operacyjne. Inaczej funkcjonuje magazyn obsługujący produkcję, a inaczej centrum dystrybucyjne wysyłające towary do setek sklepów. Poniżej przedstawiono główne rodzaje magazynów według funkcji logistycznej:

Magazyny przemysłowe (produkcyjne) – są zlokalizowane przy zakładach produkcyjnych i służą do zabezpieczenia ciągłości procesu wytwórczego. Charakteryzują się zazwyczaj bliskością linii produkcyjnych oraz układem dostosowanym do przepływu materiałów na produkcję i z produkcji. W magazynach przemysłowych zwykle nie priorytetuje się bardzo wysokiej wydajności przeładunkowej (jak ma to miejsce w centrach dystrybucji), lecz niezawodność dostaw na produkcję. W ramach magazynów przemysłowych można wyróżnić kilka podkategorii, zależnie od tego, co jest w nich składowane względem procesu produkcji:

  • Magazyn surowców – przechowuje podstawowe surowce i komponenty, z których wytwarza się produkty w danym przedsiębiorstwie. Zlokalizowany jest najczęściej tuż obok hali produkcyjnej, aby materiały mogły szybko trafić na linię montażową.
  • Magazyn półfabrykatów (półproduktów) – składuje wyroby będące w trakcie procesu produkcyjnego (częściowo przetworzone). Półfabrykanty oczekują tu na dalszą obróbkę lub montaż. Taki magazyn bywa buforem między kolejnymi etapami produkcji lub miejscem składowania produktów od poddostawców przed użyciem ich w montażu finalnym.
  • Magazyn wyrobów gotowych – miejsce składowania produktów ukończonych, które zeszły z linii produkcyjnej. Przechowuje się je tam do czasu wysyłki do klienta lub do magazynu dystrybucyjnego. Utrzymywanie magazynu wyrobów gotowych umożliwia firmie produkcyjnej realizowanie wysyłek w sposób ciągły, niezależnie od bieżącego tempa produkcji.
  • Magazyn odpadów – magazynuje odpady poprodukcyjne, materiały do utylizacji lub recyklingu. W zakładach przemysłowych często wydziela się strefę lub osobny magazyn na odpady technologiczne, złom, produkty uboczne – tak, by bezpiecznie je przechować, a następnie przekazać do utylizacji lub ponownego przetworzenia.
  • Magazyn opakowań – służy do składowania zapasu opakowań (np. kartonów, palet, pojemników), które są potrzebne do pakowania wyrobów gotowych lub komponentów. Ciągła dostępność opakowań jest kluczowa dla utrzymania płynności wysyłek i produkcji, dlatego większe fabryki posiadają osobne magazyny lub strefy na materiały opakowaniowe.
  • Magazyn techniczny – jest przeznaczony do przechowywania wyposażenia technicznego zakładu, części zamiennych do maszyn, narzędzi, materiałów eksploatacyjnych (np. oleje, smary) itp. Taki magazyn zapewnia, że utrzymanie ruchu produkcyjnego dysponuje częściami i narzędziami potrzebnymi do serwisu maszyn, bez konieczności czekania na dostawy w razie awarii.

Magazyny przemysłowe (przyprodukcyjne) mogą obejmować jedną lub kilka z powyższych funkcji w ramach jednego obiektu, albo być rozdzielone na osobne strefy. Ich wspólną cechą jest ścisłe powiązanie z procesem produkcji i zaspokajanie wewnętrznych potrzeb zakładu.

Magazyny dystrybucyjne – pełnią rolę centrów przeładunkowo-dystrybucyjnych, które organizują przepływ towarów od producentów do odbiorców końcowych (np. sklepów detalicznych, hurtowni lub bezpośrednio klientów e-commerce). W magazynach dystrybucyjnych towar zwykle przechowuje się krótkoterminowo – ich głównym zadaniem jest jak najszybsze skompletowanie zamówień i wysyłka produktów dalej, niż długotrwałe składowanie. Charakterystyczne cechy takich magazynów to duża powierzchnia składowa z regałami (aby pomieścić szeroki asortyment), wysoka wydajność operacji (wiele ramp załadunkowych, nowoczesne systemy kompletacji zamówień) oraz lokalizacja sprzyjająca logistyce (często w pobliżu węzłów komunikacyjnych, autostrad, na obrzeżach miast). Centra dystrybucyjne są kluczowe dla zapewnienia szybkich dostaw – konsolidują towary z różnych źródeł, dzielą je na przesyłki dla poszczególnych odbiorców i wysyłają w optymalny sposób. W praktyce magazyny dystrybucyjne obsługują np. sieci sklepów (skąd zaopatrują regularnie sklepy w towar), obsługują zamówienia internetowe (tzw. fulfillment center w e-commerce) czy działają jako huby logistyczne dużych firm kurierskich. W magazynach dystrybucyjnych duży nacisk kładzie się na szybkość kompletacji i wysyłki, dlatego często stosuje się tam zaawansowane technologie magazynowe, systemy informatyczne (WMS) oraz automatyzację procesów.

Magazyny przeładunkowe (cross-docking) – to obiekty nastawione na przeładunek i krótkotrwałe buforowanie towarów w trakcie transportu z jednego środka transportu na inny. W klasycznym ujęciu magazyn przeładunkowy służy do przejęcia dużych partii towaru, rozdzielenia ich na mniejsze wysyłki i natychmiastowego przekazania dalej, bez długiego składowania. Towary w magazynie przeładunkowym mogą pozostawać tylko przez kilkanaście godzin lub kilka dni – tyle, ile potrzeba do skompletowania transportu wychodzącego. Proces ten nazywa się cross-dockingiem, ponieważ towary „przechodzą” przez magazyn z minimalnym czasem postoju (często z pominięciem odkładania na regał – są od razu przeładowywane z jednej rampy na drugą). Magazyny przeładunkowe są ważne w sieciach transportowych i dystrybucyjnych, gdyż pozwalają łączyć dostawy od różnych dostawców w jeden transport do odbiorcy, redukując koszty przewozu. Często występują w branży kurierskiej i spedycyjnej (sortownie przesyłek, terminale logistyczne) oraz w logistyce sieci sklepów (gdzie dostawy od licznych producentów łączy się w jedną ciężarówkę do sklepu). Taki magazyn ma zazwyczaj wiele doków załadunkowych ustawionych po obu stronach budynku i duży plac manewrowy, aby ułatwić jednoczesny załadunek/rozładunek wielu ciężarówek.

Magazyny handlowe (hurtowe i detaliczne) – są zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie punktów sprzedaży i służą do zaopatrywania tych punktów w towar. Przykładem może być zaplecze magazynowe sklepu detalicznego lub hurtowni. Magazyn handlowy zapewnia, że sklep ma zawsze pod ręką odpowiednią ilość produktów do wykładania na półki. Taki magazyn zwykle nie jest duży – ma tyle powierzchni, ile pozwala przechować zapas niezbędny do kolejnej dostawy. Ważne jest szybkie pobieranie towaru i uzupełnianie sali sprzedaży. W przypadku hurtowni magazyn jest nieco większy, bo obsługuje klientów biznesowych, ale wciąż jego funkcją jest raczej krótki czas składowania i szybka rotacja asortymentu. Można powiedzieć, że magazyny handlowe to specyficzna odmiana magazynów dystrybucyjnych, działających na końcowym etapie łańcucha dostaw – tuż przed klientem końcowym.

Oprócz powyższych głównych rodzajów, istnieją także magazyny o specyficznym charakterze prawno-finansowym lub organizacyjnym, które pełnią wyspecjalizowane funkcje w łańcuchu dostaw. Warto wspomnieć o nich osobno:

  • Magazyn celny (skład celny) – to magazyn znajdujący się pod nadzorem organów celnych, w którym przechowywane są towary importowane spoza danego obszaru celnego (np. spoza UE) jeszcze przed dopuszczeniem ich do obrotu. Towary w składzie celnym mogą być składowane bez konieczności płacenia cła i podatków do czasu ich ostatecznego przeznaczenia (np. re-eksportu lub wprowadzenia na rynek po uiszczeniu należności celnych). Magazyny celne są kluczowe dla firm importujących i eksportujących, umożliwiając im optymalne zarządzanie płatnościami celnymi i przechowywanie towarów w okresie oczekiwania na wymagane zezwolenia czy badania. Często funkcjonują na terenach przyportowych, przy terminalach kontenerowych oraz przy granicach.
  • Magazyn konsygnacyjny – nazywany też depozytowym, to magazyn, w którym składowane są towary należące formalnie do dostawcy, ale znajdujące się na terenie odbiorcy (np. producenta wykorzystującego te materiały). Dopiero w momencie pobrania towaru z magazynu konsygnacyjnego przez odbiorcę następuje przeniesienie własności (zakup) i związane z tym rozliczenia finansowe oraz podatkowe. Taka formuła umożliwia odbiorcy posiadanie ciągłego dostępu do zapasów dostawcy bez zamrażania kapitału w zapasach – płaci on wyłącznie za faktycznie zużyte materiały. Magazyny konsygnacyjne są często stosowane w dużych zakładach produkcyjnych zaopatrywanych przez wielu dostawców komponentów.
  • Magazyny kontenerowe – to miejsca przeznaczone do składowania i przeładunku kontenerów przewozowych (np. 20- czy 40-stopowych). Można je spotkać głównie w portach morskich, na terminalach kolejowych i w dużych centrach logistycznych. Ich funkcją jest obsługa skonteneryzowanych ładunków – kontenery są tam czasowo przechowywane (układane w stosy na placach) i przeładowywane pomiędzy statkami, pociągami i ciężarówkami. Magazyn kontenerowy to de facto specjalistyczny otwarty magazyn (plac składowy) dostosowany do jednostek ładunkowych w formie kontenerów.

Rodzaje magazynów według rodzaju składowanych towarów

Innym kryterium podziału jest rodzaj asortymentu, jaki magazyn obsługuje. Różne właściwości fizyczne przechowywanych materiałów wpływają na wymagania co do budowy magazynu, wyposażenia oraz metod składowania. Pod tym względem wyróżniamy m.in.:

Magazyny jednostek ładunkowych – nastawione na składowanie towarów z wykorzystaniem zunifikowanych jednostek, takich jak palety euro, kontenery, skrzynie, kosze itp. Większość nowoczesnych magazynów należy do tej kategorii – towary są spaletyzowane lub umieszczone w standaryzowanych opakowaniach, co ułatwia ich układanie w regałach i manipulowanie za pomocą wózków widłowych. W magazynie jednostek ładunkowych podstawową jednostką obrotu jest np. paleta, stąd cała infrastruktura (regały paletowe rzędowe, wózki) jest dostosowana do ich obsługi. Ten typ magazynów jest bardzo uniwersalny i obejmuje zarówno magazyny surowców, wyrobów gotowych, dystrybucyjne, itp., byle towar był zjednostkowany.

Magazyny towarów sypkich – przystosowane do przechowywania materiałów masowych, które nie są opakowane jednostkowo, lecz składowane luzem. Do towarów sypkich należą na przykład zboża, pasze, cukier, sól, kruszywa, węgiel, piasek czy granulaty przemysłowe. Magazyny sypkich towarów mają często formę specjalnych silosów (np. zbożowych, paszowych), lejów zasypowych, bunkrów lub zasieków (ogrodzonych boksów na materiały). Ważne jest zabezpieczenie takiego asortymentu przed czynnikami pogodowymi (o ile jest wrażliwy, np. zboże nie może zamoknąć) oraz zapewnienie odpowiednich warunków wentylacji (by zapobiec psuciu się ziarna, kondensacji pary itp.). Nierzadko magazyny sypkie wyposaża się w urządzenia do transportu pionowego i poziomego (przenośniki taśmowe, ślimakowe, kubełkowe), które umożliwiają napełnianie i opróżnianie silosów czy składowisk.

Magazyny cieczy i gazów – to specyficzna kategoria magazynów specjalnych, obejmująca duże zbiorniki przemysłowe przystosowane do składowania materiałów płynnych lub gazowych. Przykładem są magazyny paliw płynnych (bazy paliw z wielkimi zbiornikami na benzynę, olej napędowy itp.), magazyny gazu (np. zbiorniki LPG, zbiorniki gazów technicznych jak tlen, azot – w formie skroplonej lub sprężonej) czy cysterny stacjonarne na chemikalia. Takie obiekty muszą spełniać restrykcyjne normy bezpieczeństwa, być wyposażone w systemy kontroli wycieków, czujniki i odpowiednie instalacje (np. przeciwpożarowe, odgromowe). Magazyny cieczy i gazów zazwyczaj nie przypominają typowej hali magazynowej – są to raczej farmy zbiorników lub pojedyncze ogromne zbiorniki, często zlokalizowane na otwartym terenie. Ich rola jest krytyczna w przemyśle paliwowym, chemicznym czy spożywczym (np. duże zbiorniki w mleczarniach na mleko surowe też pełnią funkcję magazynu cieczy).

Magazyny specjalne (branżowe) – ujęte częściowo w poprzednich kategoriach, warte są wyróżnienia, gdyż rodzaj towaru determinuje tu całkowicie charakter magazynu. Należą do nich np. magazyny chłodnicze i mroźnie (dla produktów spożywczych, farmaceutycznych wymagających niskich temperatur), które wyposażone są w agregaty chłodnicze utrzymujące stałą niską temperaturę w zakresach np. od +5°C do -25°C. Innym przykładem są magazyny materiałów niebezpiecznych – przystosowane do składowania substancji łatwopalnych, żrących, toksycznych czy wybuchowych. W takich magazynach stosuje się specjalne środki ostrożności: odpowiednie pojemniki, wentylację przeciwwybuchową, systemy przeciwpożarowe, często też wydziela się strefy o ograniczonym dostępie. W branży spożywczej spotyka się magazyny kontrolowanej atmosfery – np. przechowalnie owoców, w których utrzymuje się specyficzną mieszankę gazów (obniżoną zawartość tlenu, podwyższony dwutlenek węgla) i temperaturę, by spowolnić proces dojrzewania owoców po zbiorach. Jak widać, rodzaj składowanych towarów wpływa na wyspecjalizowanie magazynu – często takie obiekty są unikatowe dla danej branży i nie nadają się do innego zastosowania.

Rodzaje magazynów według dostępności do towaru (jednostki ładunkowej)

Sposób ułożenia ładunków w magazynie wpływa na to, jak szybko i łatwo można sięgnąć po konkretny produkt. Dlatego magazyny dzieli się też w zależności od dostępu do jednostek składowania:

Magazyny z bezpośrednim dostępem do każdej jednostki – w tego typu magazynach każdy paleta, kontener czy inna jednostka ładunkowa jest odłożona w taki sposób, że można ją pobrać niezależnie, bez potrzeby przemieszczania innych towarów. Klasycznym przykładem są magazyny z regałami rzędowymi – każda paleta ma swoje miejsce na półce dostępne z korytarza międzyregałowego, więc wózek widłowy może od razu podnieść tę paletę, której potrzebuje. Podobnie działa składowanie bloczkowe na posadzce w jednej warstwie – jeśli wszystkie palety są rozstawione pojedynczo na podłodze, też do każdej jest dostęp. Taki system zapewnia szybki dostęp i ułatwia zarządzanie metodą FIFO (first in, first out – pierwsze weszło, pierwsze wyszło), jednak wykorzystanie przestrzeni magazynu nie jest maksymalne (dużo alejek lub pusta przestrzeń między jednostkami). Magazyny z bezpośrednim dostępem są typowe w dystrybucji, gdzie ważne jest szybkie kompletowanie zamówień z wielu indeksów towarowych.

Magazyny bez bezpośredniego dostępu (wysokiego upakowania) – to magazyny, w których towary składowane są w sposób warstwowy lub głębokiego składowania, co oznacza, że aby dostać się do niektórych jednostek, trzeba najpierw przemieścić inne. Przykładem jest składowanie blokowe wielowarstwowe – palety są ustawiane jedna za drugą w głąb (na podłodze lub w regałach przejezdnych), przez co dostęp do palety znajdującej się z tyłu wymaga wyjęcia palet z przodu. Inny przykład to regały wjezdne (drive-in) – wózek wjeżdża w głąb regału i ustawia palety jedna za drugą na prowadnicach; dostęp do palet głębiej położonych uzyskuje się dopiero po wyjęciu tych bliżej wyjścia z kanału. Takie magazyny cechują się znacznie większą gęstością składowania – minimalizują liczbę korytarzy i „pustego” miejsca, dzięki czemu na tej samej powierzchni zmieści się więcej towaru niż w systemie z bezpośrednim dostępem. Wadą jest utrudnione wybieranie konkretnych jednostek – najczęściej stosuje się tu metodę LIFO (last in, first out – ostatnie weszło, pierwsze wyszło), ponieważ ostatnia wstawiona paleta blokuje dostęp do wcześniejszych. Magazyny o ograniczonym dostępie do każdej jednostki stosuje się głównie tam, gdzie przechowuje się duże jednorodne partie towaru, a rotacja odbywa się całymi partiami (np. magazyny buforowe surowców, wyrobów sezonowych, mrożonek na paletach itp.). Współcześnie popularnym rozwiązaniem podnoszącym efektywność takich magazynów są regały satelitarne – system półautomatyczny, gdzie mały pojazd (tzw. satelita) porusza się wewnątrz kanału regałowego i może samodzielnie odkładać oraz pobierać palety głębiej w kanale, co usprawnia dostęp do palet bezpośrednio przez wózek tylko do pierwszego miejsca kanału.

Podsumowując, magazyny z bezpośrednim dostępem zapewniają szybkość i łatwość kompletacji, a magazyny wysokiego upakowania gwarantują lepsze wykorzystanie przestrzeni składowej. Wybór systemu zależy od priorytetów – czy ważniejsze jest tempo obsługi wielu różnorodnych towarów, czy maksymalna pojemność dla jednorodnych partii.

Rodzaje magazynów według stopnia mechanizacji

Współczesne magazyny różnią się poziomem zastosowania urządzeń i technologii usprawniających pracę ludzi. Według tego kryterium dzielimy magazyny na:

Magazyny niezmechanizowane – wszystkie operacje wykonywane są ręcznie siłą ludzkich mięśni, ewentualnie przy użyciu prostych narzędzi. Taki magazyn nie posiada urządzeń transportu wewnętrznego ani systemów automatycznych – pracownicy ręcznie przenoszą towary, korzystają co najwyżej z prostych wózków ręcznych czy taczek. W dzisiejszych realiach magazyny całkowicie niezmechanizowane należą do rzadkości, spotykane głównie w małych składzikach, archiwach, magazynach narzędziowych itp., gdzie skala operacji jest niewielka. Ich zaletą jest niski koszt wyposażenia, natomiast wydajność jest mocno ograniczona, a praca ludzi ciężka fizycznie.

Magazyny zmechanizowane – wyposażone w różnorodne maszyny i urządzenia transportowe, które odciążają pracowników przy przenoszeniu ładunków. W praktyce do tej kategorii należy większość standardowych magazynów, gdzie stosuje się wózki widłowe (spalinowe lub elektryczne), wózki paletowe, przenośniki taśmowe lub rolkowe, dźwignice, suwnice itp. W magazynie zmechanizowanym praca człowieka koncentruje się na obsłudze tych urządzeń (np. kierowanie wózkiem, układanie towaru na przenośniku), zamiast dźwigania ciężarów własnoręcznie. Mechanizacja znacznie zwiększa wydajność i bezpieczeństwo pracy – pozwala szybko przemieszczać duże wolumeny towarów, sięgać na wysokości czy transportować palety na dłuższe dystanse w obrębie magazynu. Przykładowe elementy magazynu zmechanizowanego to: wózki paletowe (ręczne i elektryczne) do przewożenia palet na krótkich dystansach, wózki widłowe czołowe do załadunku/rozładunku ciężarówek, wózki wysokiego składowania do obsługi regałów, suwnice i żurawie warsztatowe do podnoszenia ciężkich i wielkogabarytowych ładunków w magazynach przemysłowych, czy choćby taśmociągi do transportu paczek w sortowniach. Większość tradycyjnych magazynów funkcjonuje właśnie jako mniej lub bardziej zmechanizowane – ludzi wspomagają maszyny, co zwiększa efektywność operacji.

Magazyny zautomatyzowane – to nowoczesne obiekty, w których dąży się do maksymalnej automatyzacji procesów magazynowych i ograniczenia czynnika ludzkiego w codziennych operacjach. W magazynie zautomatyzowanym większość zadań, takich jak przemieszczanie towarów, składowanie, pobieranie czy sortowanie, realizowana jest przez systemy technologiczne sterowane komputerowo. Przykłady rozwiązań spotykanych w takich magazynach to: automatyczne układnice regałowe, które poruszają się po korytarzach międzyregałowych i samodzielnie odkładają/pobierają palety z regałów wysokiego składowania; systemy przenośników rolkowych i taśmowych łączące strefy przyjęć, składowania i wydań (towary przemieszczają się po taśmociągach bez udziału wózków); roboty mobilne AGV/AMR (Automated Guided Vehicles / Autonomous Mobile Robots), które transportują ładunki po magazynie według wyznaczonych ścieżek lub autonomicznie; karuzele i windy magazynowe do automatycznego wydawania drobnych części; systemy automatycznej identyfikacji (skanery kodów kreskowych, tagi RFID) śledzące ruch towarów; wreszcie zaawansowane oprogramowanie WMS (Warehouse Management System) zarządzające całością operacji i koordynujące pracę urządzeń. Magazyn zautomatyzowany może funkcjonować przy minimalnej liczbie pracowników, którzy głównie nadzorują system i zajmują się wyjątkami. Zaletą takiego rozwiązania jest bardzo wysoka wydajność, precyzja i często możliwość pracy 24/7. Wadą są bardzo wysokie koszty inwestycyjne oraz mniejsza elastyczność – system projektuje się pod określony asortyment i procesy. Dlatego pełna automatyzacja opłaca się głównie w dużych centrach logistycznych o stabilnym, masowym przepływie towarów (np. duże centra dystrybucyjne sieci supermarketów, sortownie kurierskie obsługujące dziesiątki tysięcy paczek dziennie, magazyny producentów samochodów składuące tysiące komponentów just-in-time do produkcji).

W praktyce często spotyka się magazyny półautomatyczne, które łączą pracę ludzi i maszyn. Przykładem mogą być magazyny, gdzie część procesów jest zautomatyzowana (np. transport taśmociągami między strefami), a część wykonują ludzie z pomocą wózków. Stopień mechanizacji dostosowuje się do skali i charakteru działalności – mały magazyn kompletnie automatyczny byłby nieopłacalny, zaś ogromny magazyn obsługiwany ręcznie byłby niewydolny.

Rodzaje magazynów według zasięgu działania i lokalizacji w sieci

Kolejnym kryterium jest rola magazynu w strukturze logistycznej przedsiębiorstwa lub całej sieci dystrybucji – czyli zakres terytorialny i miejsce w hierarchii:

Magazyny centralne (główne) – to magazyny o najszerszym zasięgu działania, często obsługujące całą sieć dystrybucji na dużym obszarze (kraj, region świata). Magazyn centralny gromadzi towary z różnych źródeł i następnie zaopatruje inne, mniejsze magazyny lub bezpośrednio punkty sprzedaży. Jego funkcją jest zatem zasilanie magazynów niższego szczebla (regionalnych, lokalnych) oraz realizacja dużych wysyłek. Przykładowo, firma produkcyjna może utrzymywać centralny magazyn wyrobów gotowych przy fabryce, skąd towar wysyłany jest do oddziałów i dystrybutorów w całym kraju. Albo sieć handlowa posiada centralny magazyn importowy, gdzie trafiają towary spoza kraju, by stamtąd rozesłać je do magazynów regionalnych. Z racji skali, magazyny główne są zwykle duże, mogą znajdować się w strategicznych lokalizacjach (np. w centrum kraju, przy głównych szlakach transportowych) i mają rozbudowaną infrastrukturę przeładunkową.

Magazyny regionalne (lokalne) – to mniejsze magazyny rozproszone geograficznie, obsługujące konkretny region, miasto lub grupę punktów sprzedaży w pobliżu. Ich zadaniem jest przyjmowanie zaopatrzenia z magazynu centralnego (lub bezpośrednio od dostawców lokalnych) i szybkie dostarczanie towarów do klienta końcowego w swoim obszarze. Dzięki istnieniu magazynów regionalnych można utrzymywać zapasy bliżej rynku zbytu, co skraca czas dostawy i umożliwia lepsze reagowanie na lokalny popyt. Przykładowo, sieć sklepów może mieć magazyny regionalne w kilku województwach, z których codziennie zaopatruje sklepy w danym rejonie, zamiast wysyłać wszystko z jednego odległego miejsca. Magazyn lokalny bywa też nazywany magazynem satelickim lub oddziałowym. Zwykle jest on lżejszy w infrastrukturze niż centralny – mniejsza pojemność, mniej doków – ale za to usytuowany tak, by maksymalnie skrócić ostatni etap transportu.

Magazyny zakładowe (przyzakładowe) – to magazyny bezpośrednio przyłączone do zakładu produkcyjnego lub centrum dystrybucyjnego danej firmy, służące wyłącznie potrzebom tego zakładu. W przypadku fabryk magazyny zakładowe to np. magazyny surowców, komponentów i wyrobów gotowych na terenie fabryki (o czym wspomniano w części o magazynach przemysłowych). Dla centrum dystrybucyjnego magazyn zakładowy może oznaczać np. wewnętrzny magazyn buforowy opakowań czy materiałów pomocniczych. Zasadniczo jednak, gdy mówimy o klasyfikacji według zasięgu, magazyn zakładowy to taki, który nie obsługuje zewnętrznych odbiorców, lecz jest elementem wewnętrznego procesu firmy. Jego „klientem” jest sąsiadująca produkcja lub inny dział przedsiębiorstwa. Magazyny zakładowe zwykle są zlokalizowane na terenie należącym do firmy (np. na terenie fabryki) i zaopatrują tylko ten konkretny punkt. Można je przeciwstawić magazynom centralnym/regionalnym, które obsługują wiele jednostek lub klientów.

Należy zauważyć, że w strukturze logistycznej duże firmy często stosują połączenie różnych poziomów magazynów. Np. firma może importować towar do centralnego magazynu w porcie, potem rozsyłać do kilku magazynów regionalnych w różnych województwach, a stamtąd towar trafia do lokalnych sklepów, które mają jeszcze własne zaplecza magazynowe. Taka wielostopniowa sieć magazynowa pozwala optymalizować koszty transportu i poziom obsługi klienta, choć zwiększa ogólną ilość zapasów w systemie.

Rodzaje magazynów według własności i sposobu zarządzania

Magazyny można również podzielić ze względu na to, kto jest właścicielem magazynu i kto go obsługuje, czyli według formy własności i modelu zarządzania:

Magazyny własne (prywatne) – należą do konkretnych przedsiębiorstw i są przez nie samodzielnie zarządzane na potrzeby własnej działalności. Taki magazyn jest częścią majątku firmy (lub jest przez nią długoterminowo wynajmowany) i służy wyłącznie obsłudze jej produktów. Przykładem może być magazyn producenta mebli, w którym składuje on swoje wyroby przed wysyłką do sklepów – firma sama organizuje pracę tego magazynu, zatrudnia personel lub wykorzystuje własnych pracowników, inwestuje we własne regały, wózki itp. Magazyn prywatny daje firmie pełną kontrolę nad operacjami i wyposażeniem, umożliwia dostosowanie procesów dokładnie do swoich potrzeb. Z drugiej strony, utrzymanie własnego magazynu to także stałe koszty (utrzymania budynku, pracowników, sprzętu) niezależnie od zmiennego obłożenia. Ten model sprawdza się, gdy skala działalności gwarantuje wystarczające wykorzystanie magazynu lub gdy specyfika towaru wymaga bardzo indywidualnego podejścia.

Magazyny publiczne (usługowe) – to magazyny udostępniane przez wyspecjalizowane firmy zewnętrzne, z których może korzystać wiele różnych podmiotów. Są one nazywane publicznymi nie w sensie państwowej własności, lecz ogólnej dostępności dla klientów komercyjnych. Właścicielem i zarządzającym jest operator logistyczny lub firma wynajmująca powierzchnię magazynową. Przedsiębiorstwa, które nie chcą lub nie mogą utrzymywać własnych magazynów, mogą skorzystać z oferty takich obiektów. Magazyn publiczny działa zwykle na zasadzie wynajmu – firma płaci za wykorzystaną powierzchnię lub za paletomiesiąc składowania, a obsługę (przyjęcia, wydania, kompletację) zapewnia personel operatora. Tego typu magazyny bywają częścią większych centrów logistycznych, gdzie operator obsługuje wielu klientów pod jednym dachem, zapewniając im kompleksowe usługi (składowanie, pakowanie, dystrybucję). Zaletą magazynów publicznych jest elastyczność i brak konieczności inwestowania we własną infrastrukturę – można łatwo zwiększać lub zmniejszać zajmowaną przestrzeń wg potrzeb oraz korzystać z know-how logistycznego operatora. Wśród magazynów usługowych wyróżnić można różne formy: od ogromnych hubów logistycznych po mniejsze powierzchnie self-storage.

Warto wspomnieć tutaj o magazynach samoobsługowych (self-storage) – jest to specyficzny rodzaj magazynu publicznego, nastawiony głównie na klientów indywidualnych oraz małe firmy. W obiekcie self-storage wydzielone są liczne nieduże pomieszczenia lub boksy magazynowe, które klienci wynajmują na wybrany okres (od kilku dni do wielu miesięcy) i samodzielnie przechowują tam swoje rzeczy. Takie magazyny działają często w miastach, zapewniając dodatkową przestrzeń na przechowywanie mebli, dokumentów, sezonowych przedmiotów czy towaru dla drobnych przedsiębiorców. Klient otrzymuje klucz lub kod dostępu do swojego boksu i może o dowolnej porze złożyć lub odebrać przedmioty, podczas gdy operator obiektu dba o bezpieczeństwo (monitoring, alarmy) i warunki (np. ogrzewanie, wilgotność). Magazyny self-storage stają się coraz popularniejsze w dużych aglomeracjach, gdzie brakuje powierzchni mieszkaniowej na przechowywanie rzadko używanych rzeczy. Choć obsługują inny segment (B2C i małe B2B) niż typowe centra logistyczne (B2B), również należą do kategorii magazynów publicznych.

Podsumowując, firmy mogą wybierać między utrzymywaniem magazynu na własny rachunek a zlecaniem usług magazynowania na zewnątrz wyspecjalizowanym operatorom. Decyzja zależy od opłacalności, skali działania oraz chęci koncentracji na własnym core-biznesie. Wiele dużych przedsiębiorstw korzysta z tzw. operatorów 3PL (third-party logistics), którzy zapewniają im magazynowanie i dystrybucję jako usługę – sami nie muszą wtedy zarządzać magazynem, a jedynie nadzorują współpracę.

Klasy magazynów według standardu (A, B, C, D)

Poza powyższymi klasyfikacjami związanymi z funkcją i konstrukcją, w branży nieruchomości magazynowych stosuje się często podział na klasy jakościowe magazynów oznaczane literami (A, B, C, D). Klasy te określają standard techniczny obiektu, jego wyposażenie oraz atrakcyjność lokalizacji z punktu widzenia najemców. Choć nie jest to kategoryzacja formalnie ustandaryzowana prawnie, przyjęły się następujące definicje klas:

Klasa A – obejmuje nowoczesne magazyny o najwyższym standardzie, zazwyczaj wybudowane w ciągu ostatnich kilku-kilkunastu lat specjalnie do celów magazynowych. Magazyny klasy A cechują się: wysoką wysokością składowania (często około 10–12 metrów netto lub więcej, co pozwala efektywnie wykorzystać przestrzeń pionową), nośną posadzką bezpyłową (udźwig często min. 5 ton/m²) przystosowaną do ruchu wózków, rozbudowaną infrastrukturą doków załadunkowych (liczne bramy z dokami hydraulicznymi dla tirów), nowoczesnymi systemami bezpieczeństwa (instalacje tryskaczowe, monitoring, kontrola dostępu) oraz udogodnieniami dla pracowników (zaplecze socjalne, biura). Lokalizacja magazynów klasy A jest zwykle bardzo dogodna – znajdują się blisko głównych arterii transportowych (autostrady, obwodnice) i często w strefach przemysłowych pod dużymi miastami lub ważnymi węzłami logistycznymi. Wszystko to sprawia, że magazyn kl. A zapewnia najwyższą efektywność operacji logistycznych i komfort najemcom, ale też generuje najwyższe koszty wynajmu. W praktyce większość nowo powstających parków logistycznych to standard klasy A. Spotyka się również oznaczenie A+, które wskazuje obiekt o parametrach jeszcze wyższych niż typowe A – np. wyjątkowo dobrze zlokalizowany, z wysokością >12 m, dodatkowymi udogodnieniami (typu inteligentne systemy zarządzania energią i oświetleniem LED, dodatkowe place manewrowe) itp.

Klasa B – obejmuje magazyny nieco starsze lub o nieco niższym standardzie niż A, ale wciąż zapewniające przyzwoite warunki składowania. Zazwyczaj są to obiekty wybudowane kilkadziesiąt lat temu (np. w latach 80-90), często adaptowane z hal przemysłowych. Magazyny klasy B mogą mieć mniejszą wysokość (np. 6–8 m użytecznej wysokości), gorszą lokalizację (dalej od autostrad, na obrzeżach mniej strategicznych miejscowości), słabszą infrastrukturę (np. mniejsza liczba doków, starsza posadzka wymagająca renowacji, mniej zaawansowane systemy przeciwpożarowe). Mimo to wciąż pozwalają one na efektywne magazynowanie – po ewentualnym dostosowaniu – i często są dostępne przy niższych kosztach najmu, co przyciąga firmy o mniejszych wymaganiach lub szukające oszczędności. Wiele istniejących hal magazynowych w Polsce, powstałych przed boomem logistycznym po roku 2000, zalicza się do klasy B. Niektóre klasyfikacje wyróżniają także B+, aby odróżnić magazyny w lepszym stanie (np. z lat 90-tych) od tych jeszcze starszych. Magazyny B+ mogły nie spełnić kryteriów klasy A ze względu na jeden czy dwa parametry (np. trochę gorsza lokalizacja lub minimalnie niższa wysokość), ale generalnie oferują dobry standard.

Klasa C – to magazyny o wyraźnie niższym standardzie, często stare hale magazynowe lub przemysłowe zaadaptowane na magazyny. Mogą to być obiekty z lat 60-70, a nawet przedwojenne magazyny kolejowe czy wojskowe składy, które obecnie pełnią funkcje magazynowe. Cechują się niskimi sufitami (np. 3–6 m wysokości), brakiem nowoczesnych doków (często tylko bramy poziom zero), przestarzałą infrastrukturą (stara posadzka o nieznanej wytrzymałości, brak systemów tryskaczowych), słabą izolacją termiczną, a ich lokalizacja bywa przypadkowa (np. teren dawnych zakładów, często w centrach miast lub wręcz przeciwnie – w oddalonych miejscach bez dobrego dojazdu ciężarówek). Magazyny klasy C wymagają zwykle nakładów, by w ogóle nadawały się do użytku – np. remontu dachu, wymiany posadzki, instalacji ogrzewania czy oświetlenia. Ich niewątpliwą zaletą jest niski koszt wynajmu lub zakupu, co może być atrakcyjne dla firm potrzebujących taniej powierzchni magazynowej i gotowych zaakceptować ograniczenia. Często wykorzystywane są jako magazyny sezonowe, zapasowe lub do przechowywania materiałów mniej wrażliwych.

Klasa D – czasem wyróżniana jako najniższa kategoria, obejmuje magazyny w bardzo złym stanie technicznym lub o skrajnie niskim standardzie, praktycznie nienadające się do nowoczesnej logistyki. Mogą to być np. stare szopy, wiaty, budynki wymagające kapitalnego remontu, pomieszczenia magazynowe w starych piwnicach itp. W praktyce klasa D rzadko jest używana w ofertach – takie obiekty częściej kwalifikuje się do wyburzenia albo gruntownej modernizacji. Jeśli są wynajmowane, to za minimalne stawki, często jako powierzchnia na własne ryzyko najemcy.

Podział na klasy A–D pomaga najemcom i inwestorom szybko zorientować się w jakości oferowanego magazynu. Oczywiście kryteria przypisania do klas mogą się nieco różnić między agencjami nieruchomości, ale generalna zasada jest taka, że klasa A oznacza obiekt nowoczesny i w pełni spełniający wymogi współczesnej logistyki, a kolejne klasy to stopniowe odstępstwa od tego ideału (starszy wiek, gorsze parametry). W ostatnich latach, wraz z rozwojem rynku, wprowadzono dodatkowe oznaczenia typu A+ czy B+, by wskazać obiekty wybijające się ponad standard danej klasy. Dla firm szukających magazynu, znajomość tych klas jest przydatna – ułatwia podjęcie decyzji, czy warto dopłacić za wyższy standard (co zwykle przekłada się na wydajność i oszczędność na operacjach), czy lepiej skorzystać z tańszej powierzchni niższej klasy, jeśli ich potrzeby nie są wygórowane.